دستورالعمل ايجاد رشته هاي جديد در دانشگاهها و تصويب آن در شوراي عالي برنامه ريزي

(مصوب جلسه 409 مورخ 1379/12/14 شوراي عالي برنامه ريزي)

شوراي عالي برنامه ريز وزارت علوم  و تحقيقات و فناوري در جلسه 409 مورخ 1379/12/14 ، دستورالعمل تهيه و تنظيم گزارش توجيهي براي ايجاد رشته هاي جديد و اثبات ضرورت آن در دانشگاهها را ، به شرح زير تصويب و مقرر ميدارد آن دسته از دانشگا هها و موسسات آموزش عالي كه طبق ماده 3 آيين نامه واگذاري اختيارات برنامه ريزي درسي (موضوع ابلاغيه شماره 1089/و  مورخ  1379/2/10 ) متقاضي ايجاد رشته اي جديد در دانشگاه هستند بايد پيشنهاد خود را همراه گزارش توجيهي كه به شرح ذيل تنظيم ميگردد به شوراي عاي برنامه ريزي ارسال دارند تا در جلسات شورا مورد بررسي و تصويب قرار گيرد.

دستورالعمل و مراحل بررسی ، تدوین و تصویب برنامه های آموزشی و درسی
 رشته ها و دوره های جدید دردانشگاه آزاد اسلامی

مقدمه :

شورای برنامه ریزی آموزشی و درسی دانشگاه آزاد اسلامی بر اساس مسؤلیت و وظایفی که برعهده دارد مراحل بررسی ، تدوین و تصویب برنامه های آموزشی و درسی رشته ها و دوره های جدید دانشگاهی را که از طرف نهادها ، دستگاههای اجرائی ، گروههای برنامه ریزی و واحدهای مختلف دانشگاه آزاد اسلامی پیشنهاد می شود به شرح ذیل تصویب کرد و از تاریخ تصویب  به مرحله اجرا می گذارد .

1- نوع پیشنهاد های قابل بررسی

1-1- پیشنهاد ایجاد یک رشته جدید آموزشی یا یک دوره جدید دانشگاهی .

2-1- پیشنهاد تغییر عنوان ، تغییر هدف و محتوای یک برنامه مصوب .

3-1- پیشنهاد تلفیق یا ادغام چند رشته و ایجاد یک رشته ی جدید بین رشته ای یا بین گروهی .

4-1- پیشنهاد اجرای یک رشته آموزشی به روشی خاص (پودمانی ، غیرحضوری الکترونیکی ، مجازی و ... )

2- گزارش توجیهی

هر پیشنهاد باید با یک گزارش توجیهی با دلایل کافی و با امضای بالاترین مقام نهاد یا واحد پیشنهاد دهنده همراه باشد و برای ایجاد رشته یا دوره جدید باید به گونه ای باشد که پاسخ سئوالات زیر را صریحاً بیان کند .

1-2- عنوان رشته ، تعریف ، مشخصات کلی و جایگاه آن (در گروه های علمی) چیست ؟

2-2- هدف از ایجاد رشته این رشته یا دوره چیست ؟

3-2- ایجاد رشته یا دوره چه مشکلی از مشکلات کشور را حل می کند ؟

4-2- اهمیت و ضرورت این رشته تا چه حد است ؟

5-2- دانش آموختگان این رشته پس از اتمام دوره کجا جذب می شوند و چه مشاغلی را احراز می کنند ؟

6-2- ارتباط این رشته با رشته های موجود دانشگاهی چیست ؟ و تا چه اندازه با رشته های موجود هم پوشانی ، مطابقت و یا اشتراک دارد ؟

7-2- آیا چنین رشته ای در گذشته در ایران وجود داشته است یا در دانشگاه های خارج از کشور وجود دارد ؟ (درصورت امکان نمونه ای از برنامه های آنها را ضمیمه کنید .)

8-2- استادانی که باید دروس این رشته را تدریس کنند از چه نوع تخصصی باید برخورار باشند ؟ آیا چنین استادانی در حال حاضر در ایران وجود دارند ؟

9-2- زمینه اجرائی این رشته تا چه حد فراهم است ؟ امکانات با تجهیزات و فضای کالبدی برای اجراي آن چیست ؟

10-2- قابلیتها، مهارتها و نقش و توانائی دانش آموختگان این رشته چیست ؟

11-2- نوع مدرک و شرایط ورود به رشته چیست ؟ مواد و ضرایب امتحانی آن را مشخص کنید ؟

تبصره 1 : برنامه درسی و آموزشی رشته پیشنهادی می تواند با گزارش توجیهی همراه باشد ولی الزامی در ارسال برنامه، قبل از تصویب رشته وجود ندارد.

تبصره 2 : فقط پیشنهادهائی قابل بررسی است که از طرف بالاترین مقام به رئیس دانشگاه ، معاون آموزشی یا دبیر شورا تسلیم شده باشد .

تبصره 3 : برای گزارش توجیهی و تنظیم برنامه فرم معینی و قالب مشخصی وجود دارد که در دبیرخانه موجود است و عنداللزوم به واحدهای پیشنهاد دهنده ارسال می شود .

 3- مراحل بررسی

1-3- گزارش توجیهی پس از رسیدن به دبیرخانه از حیث انطباق با مقررات آموزشی و تطبیق با شرایط یازده گانه بند 2 و رفع نقائص احتمالی ، مورد بررسی و کار کارشناسی قرار می گیرد . سپس به گروه برنامه ریزی ذی ربط ارسال می شود تا در فاصله زمانی حداکثر 30 روز نظر خود را با دلایل کافی اعلام نماید .

2-3- پیشنهاد و گزارش توجیهی بهمراه نظر گروه در دستور کار شورای برنامه ریزی قرار می گیرد و نظر شورا مبنی بر رد یا تصویب به نهاد یا واحد پیشنهاد دهند ابلاغ می شود .

تبصره : هنگام طرح پیشنهاد و درصورت نیاز نماینده یا نمایندگان نهاد یا واحد پیشنهاد دهنده می توانند جهت توضیحات در جلسه شورا شرکت کنند .

3-3- چنانچه ضرورت ایجاد رشته به تصویب رسید از نهاد یا واحد پیشنهاد دهنده و یا گروه ذی ربط خواسته    می شود  تا برنامه درسی آن را تنظیم ، تدوین و جهت تصویب و صدور مجوز اجرا به دانشگاه ارسال دارند متن ابلاغیه به صورت زیر است .

4-3- برنامه های پیشنهادی پس از رسیدن به دبیرخانه ، از نظر مقررات آموزشی مورد بررسی قرار می گیرد و نواقص آن با همکاری نهاد پیشنهاد دهنده برطرف و بهمراه مصوبه شورا ، به گروه برنامه ریزی ذی ربط ارسال می شود ، تا در زمانی (حداکثر یک ماه) آن را بررسی ، اصلاح و تکمیل نموده جهت تصویب نهائی به شورای برنامه ریزی پیشنهاد نماید .

4- مشخصات برنامه های درسی

هر برنامه درسی دارای سه فصل متمایز است .

فصل اول : مشخصات کلی برنامه شامل تعریف ، هدف ، ضرورت و اهمیت ، نقش و توانائی دانش آموختگان ، تعداد و نوع واحدهای درسی ، طول دوره و شکل نظام ، نوع مدرک ورود ، شرایط اختصاصی ، مواد و ضرایب امتحانی .

فصل دوم : برنامه و جدولهای درسی شامل ، عناوین درسی ، واحدها و ساعات درس (علمی و نظری) دروس جبرانی ، دروس عمومی ، دروس پایه ، دروس اصلی و دروس تخصصی ، کارآموزی ، کارورزی ، عملیات در صحنه ، دروس آزمایشگاهی پروژه سمینار ، پایان نامه و یا رساله ترتیب و زمان ارائه دروس الزامی و جدول دروس انتخابی و اختیاری.

فصل سوم : سرفصل دروس : شامل تعریف ، هدف و شناسنامه درس با ذکر ، عنوان ، واحد ، نوع درس ، کد درس، دروس پیشنیاز و زمان ارائه درس .

فصل چهارم : منابع درسی (اصلی و فرعی) به صورت پیشنهادی در صورت لزوم .

فصل پنجم : ترم بندی دروس دروس در حداقل زمان ممکن با رعایت پیشنیازها و زمان مناسب برای ارائه دروس به صورت پیشنهادی برای دوره های کاردانی و کارشناسی .

تبصره : نهادها و واحدهای پیشنهاد دهنده می توانند قبل از تهیه و تدوین برنامه ها از نظر آشنائی با مقررات و ضوابط و اصول حاکم بر برنامه ریزی درسی و آموزشی با دبیرخانه شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی تماس بگیرند یا الگوهائی از برنامه های مصوب را مشاهده نموده و مطابق آن عمل کنند .

5- مراحل ابلاغ برنامه های مصوب

هر برنامه آموزشی که به تصویب شورای برنامه ریزی می رسد طی مراحل زیر به واحدهای مجری ابلاغ می شود .

1-5- برنامه پس از تصویب در دبیرخانه ویرایش و مطابق نظر شورا اصلاح و تکمیل می شود .

2-5- برنامه به صورت یک کتابچه شامل سه فصل : مشخصات کلی جداول درسی و سرفصل دروس تایپ و در قالب معین تنظیم می گردد .

3-5- روی جلد برنامه آرم دانشگاه ، عنوان برنامه ، نامه رشته و دوره ، نام گروه برنامه ریزی ، شماره جلسه و تاریخ تصویب ثبت می شود در صفحه اول رأی شورا و ضوابط اجرا ثبت و به امضای رئیس دانشگاه می رسد و تمام صفحات با مهر مخصوص شورا منقوش و کل برنامه به تعداد معین تکثیر و توسط معاون آموزشی به واحدهای مجری ابلاغ       می شود .

4-5- اصل بنامه در دبیرخانه با قید جمله (سند است از دبیرخانه خارج نشود)ضبط می شود .

6- این دستورالعمل در 6 بند و 5 تبصره در جلسه 12 شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی مورخ 8/11/1381 به تصویب رسید و از تاریخ تصویب قابل اجرا است .